وزارت تحصيلات عالي افغانستان

تاريخچه وزارت تحصيلات عالي افغانستان

(تهيه کننده : رياست نشرات،اطلاعات وارتباط عامه)

براي نخستين بار هسته ي تحصيلات عالي در کشور بتاريخ اول عقرب سال 1311 هه-ش با تاسيس پوهنحي طب در شهر کابل گذاشته شد.

اين پوهنحي تحت سر پرستي يکي از متخصصين ترکي بنام پروفيسور دکتور رفيقي کامل بيگ با 8 تن استادان شروع بکار کرد .

فعاليت هاي ابتدائي اين نهاد نوبنيات را شعبات طبي کوچکي تشکيل ميداد که بعضاً با انکشاف روزافزون درجهان، با تهيه برنامه سنجيده شده ي علمي و تخنيکي در مسير توسعه کمي و کيفي قرار گرفت .

طي چند دهه از حالت اولي به 5 نهاد آموزشي در بخش هاي طب معالجوي، طب اطفال، طب ستوماتولوژي ( دندان)، طب نظامي و اکمال تخصص انکشاف يافت.

تعداد محصلان آن که زماني از 500 نفر تجاوز نمي کرد تا سالهاي 1380 به 6000 تن رسيده، تا سه دهه قبل برجسته ترين متخصصين را دارا بود که از جمله 30 نفر آن پروفيسور در سطح جهان بود.

براي ديپارتمنت هاي مربوط آن از طريق سازمان صحي جهان، ترکيه و مؤسسه طبي ليون فرانسه کمک هاي تخنيکي، علمي و نشراتي صورت مي گرفت.

پوهنحي حقوق و علوم سياسي به خاطر تربيه کادر هاي علمي و متخصصين جوان بحيث نهاد تحصيلي در 11 ميزان 1317 ايجاد گرديد

اين پوهنحي موظف شد تا جوانان فهيم،مهذب و باتربيه عالي را در علوم اداري، سياسي و روابط بين المللي جهت خدمت به جامعه آماده سازد .

پوهنحي حقوق مجهز با لابراتوار کريمنوتخنيک، کتابخانه و شعبات حقوق عامه، حقوق خصوصي، حقوق جزا، روابط جهاني، قضا و حارنوالي گرديد و از ترف کشور فرانسه کمک علمي مي شد .

سومين مرکز تحصيلي در سنبله 1321 هه- ش بنام پوهنحي ساينس ايجاد شد .اين پوهنځي چهار ديپارتمنت اختصاصي ( رياضيات، فزيک، کيميا بيولوژي ) داشت که بعداً ديپارتمنت کمپيوتر ساينس نيز درآن افزوده شده .

پوهنحي ساينس داراي رشته هاي مترولوژي و جيولوژي نيز بود که در انکشاف بعدي به پوهنحي زمين شناسي انتقال داده شده کشور آلمان با اين پوهنحي از طريق تواميت علمي همکاري ميکرد .

چهارمين نهاد تحصيلي در ساب 1323 هه – ش پوهنحي ادبيات و علوم بشري بود که در نهاد هاي فوق، تاسيس گرديد، اين پوهنحي داراي بيشتراز ده ديپارتمنت بوده و براي چند دوره محصلان را تا سطح ماستري نيز تربيه کرده است .

پوهنځي هاي فوق تا سال 1325 ه – ش هرکدام مستقيماً ازطرف وزارت معارف رهبري مي شد . در سال 1325 دولت وقت را براي آن داشت تا مطابق ايجابات عصر و زمان پوهنتون کابل راايجاد کند.

اين مؤسسه که بعداً رسما در کتاب سبز يونسکو راجستر گرديد بحيث يگانه پوهنتون افغانستان در سال 1325 تاسيس شد.

پوهنتو کابل که در تحصيلات عالي افغانستان بنام پوهنتون مادر مسمي است طي سالهاي 1330 و 1340 از نظر شکلي انکشاف و ترقي خوبي داشت پوهنحي هاي شرعيات، زراعت، انجينري، وترنري، اقتصاد، فارمسي، تعليم و تربيه ايجاد شد. بعداً در سال 1342 پروژه تاسيس انيستيتوت پوليتخنيک کابل در پلان انکشافي وزارت معارف به پوهنتون کابل سپرده شد.

بعد از اکمال اين مؤسسه بحيث واحد تحصيلي جداگانه در سال 1348 رسماً افتتاح شد .

تشکيلات پوهنتون طي سال هاي بعدي توسعه قابل ملاحظه يي اختيار کرد.پوهنحي هاي زمين شناسي، هنرها، علوم اجتماعي و ژورناليزم به مثابه نهاد هاي تحصيلي از پيکر ساير پوهنحي ها جدا و فعاليت هاي مستقلانه تري را تحت رهبري پوهنتون کابل آغاز کردند.

پوهنحي هاي شبانه به منظور آماده ساختن زمينه تحصيلات عالي براي آن عدده از جوانان کشور که بنا بر نا مساعد بودن شرايط نتوانسته اند تحصيلات عالي دوره ليسانس را تکميل کنند تاسيس شد.

براي يک دوره مختصر، مؤسسه تعليمات کارگري نيز بخاطر آماده ساختن تعليمات ثانوي براي فرزندان بينوا در چوکات پوهنتون کابل فعاليت نمود.

در سال 1343 پوهنتون کابل در ساختمان هاي عصري که با ديزاين و مهندسي مدرن در ساحه علي آباد آماده شده بود انتقال يافت و امور اکادمي آن شکل منظم تري را اختيار نمود.

به تعقيب پوهنتون کابل، دومين مؤسسه تحصيلات عالي در ولايت زيباي ننگرهار در سال 1343 تاسيس گرديد. پوهنتون ننگرهار تا مدتي از طرف پوهنتون کابل کمک مي شد و به تدريج خود کفا شد و توانست فعاليت هايش را مانند يک پوهنتون نسبتاً ستندرد پيش ببرد.

پوليتخنيک کابل که سنگ تهداب آن در سال 1343 ه – ش گذاشته شده بود در سال 1348 ه – ش رسماً در بلاگ هاي عصري غرب هوتل بين المللي ( انتر کانتينتال ) افتتاح و شروع به فعاليت کرد .

پوليتخنيک طي چندين دوره محصلان را به سوي ماستري نيز تربيه کرده است.

براي انسجام مؤسسات تحصيلات عالي کشور، گسترش و توسعه نهاد هاي تحصيلي در مرکز وولايات، دولت را به مثابه بزرگترين ارگان فرهنگي در چوکات حکومت تاسيس کند. اين وزارت موظف گرديد تا بخاطر سمت دهي و سازماندهي کليه سيستم هاي تحصيلات عالي ملکي در کشور و به منظور تحقيق پلان هاي کوتاه مدت و دراز مدت براي تربيه کادر هاي ملي، هم آهنگي در تهيه مواد درسي، تنطيم بر نامه هاي معين تحصيلي، تحقيقي، طباعتي،افزايش سطح دانش اعضاي کادر علمي، مواظبت دايمي از وضع زندگي استادان و محصيلان، ايجاد روابط سالم علمي و اکادميکي با مؤسسات علمي و فرهنگي ملي و بين المللي براي انکشاف کمي و کيفي نهاد هاي تحصيلي، رفع نياز منديها ي جامعه از رهگذر آماده سازي متخصصين جوان، تلافي عقب ماند گي کشور از کاروان علم و معرفت جهاني، ايجاد تيم هاي مشورتي براي سکتور هاي مختلفه اقتصادي، انجينري، طبي، تعليم وتربيه، حقوق، زراعت. ساختمان هاي عصري و مدني، علوم شرعي، طرح اساس نامه ها، قوانين، مقررات، لوايح و طرزالعمل ها در عرصه تحصيلات عالي،

تدوير سمينارها، کنفرانس ها و سمپوزيم هاي علمي مطابق مقتضيات جامعه، تدوير کورسهاي اکمال تخصص، توسعه ي مؤسسات در رشته هاي مورد نياز ادارات رسمي، ارزيابي وضع مؤسسات تحصيلي در مطابقت با شرايط کشور، الغا، ادغام و تاسيس مراکز تحصيلي و علمي، تطبيق يکسان و بلا انحراف تمام اسناد تقنيني و کنترول از تحقق بموقع ارزيابي اسناد علمي کار و فعاليت کند.

در طي ساليان گذشته تغييرات قابل ملاحظه ي در ساختار تمام نهاد هاي تشکيلاتي، سيستم هاي تحصيلي و تربيوي رونما شده است تا سال 1373 تمام نهاد هاي تعليمات تخنيکي، مسلکي و حرفوي تحت اداره وزارت تحصيلات عالي و مسلکي فعاليت داشتند. در سال 1373 هه – ش به اساس هدايت حکومت به موجب پروتوکول رسمي بين وزارت تحصيلات عالي و مسلکي ووزارت معارف تبادله ذيل به عمل آمد.

ادغام 42 مؤسسه تخنيکي، مسلکي و حرفوي با تمام تشکيلات و دارائي هاي منقول و غير منقول آن از چوکات وزارت تحصيلات عالي به چوکات تشکيلات وزارت معارف.

ادغام تمام پيداگوژي هاي افغانستان که داراي نظام درسي ليسانس بودند با تمام تشکيلات، پرسونل، دارائي منقول و غير منقول از چوکات وزارت معارف به چوکات وزارت تحصيلات عالي و مسلکي .

تغيير نام وزارت تحصيلات عالي و مسلکي به ( وزارت تحصيلات عالي ).

به اساس برنامه هاي وزارت تحصيلات عالي ويا هم به اساس علاقمندي هاي محلي گسترش نهاد هاي تحصيلي ادامه يافت طوريکه بعد از پوليتخنيک کابل، پوهنتون هاي ديگر نيز در مرکز وولايات ظهور نمود.

انستيتوت طب کابل که تا زماني بحيث يکي از پوهنځي ها در تشکيل پوهنتون کابل بود در سال 1363 بنام انستيتوت دولتي طب کابل مسمي ودر سال 1383 بنام پوهنتون طبي کابل تغيير هويت داده شد .

براي بلند بردن ظرفيت تربيه معلمين ورفع نيازمندي هاي معارف افغانستان،انستيتوت پيداگوژي کابل در سال 1382 بنام پوهنتون تعليم وتربيه کابل ارتقا داده شد و تغييرات مهم در نصاب تعليمي پوهنتون وارد شد به همين ترتيب پوليتخنيک کابل نيز در سال 1383 رسما بنام پوهنتون پوليتخنيک کابل ياد شد.

وزارت تحصيلات عالي

وزارت تحصيلات عالي در سال 1356 به منظور انسجام مؤسسات تحصيلات عالي کشور و گسترش و توسعه ي نهادهاي تحصيلي در مرکز و ولايات ، در چوکات حکومت وقت تاسيس گرديد. اين وزارت موظف گرديد تا در راستاي اهداف زير فعاليت هاي خود را به پيش برد:

1. سمت دهي و سازماندهي سيستم تحصيلات عالي در کشور 2. تحقق پلان هاي کوتاه مدت و دراز مدت براي تربيه ي کادرهاي ملي 3. هم آهنگي در تهيه ي مواد درسي و تنظيم برنامه هاي معين تحصيلي ، تحقيقي ، طباعتي جهت افزايش سطح دانش اعضاي کادر علمي 4. مواظبت دايمي از وضع زنده گي استادان و محصلان 5. ايجاد روابط سالم علمي و اکادميکي با مؤسسات علمي و فرهنگي ملي و بين المللي براي انکشاف کمي و کيفي نهادهاي تحصيلي 6. رفع نيازمنديهاي جامعه از رهگذر آماده سازي متخصصين جوان و تلافي عقب مانده گي کشور از کاروان علم و معرفت جهاني 7. ايجاد تيم هاي مشورتي براي سکتور هاي مختلفه ي اقتصادي ، علوم شرعي ، انجنيري ، طبي، تعليم و تربيه ، حقوق ، زراعت ، ساختمان هاي عصري و مدني 8. طرح اساسنامه ها ، مقررات ، لوايح و طرزالعمل ها در عرصه ي تحصيلات عالي 9. تدوير سمينارها، کنفرانس ها و سمپوزيوم هاي علمي مطابق مقتضيات جامعه 10. تدوير کورس هاي اکمال تخصص و توسعه ي مؤسسات در رشته هاي مورد نياز ادارات رسمي 11. ارزيابي وضع مؤسسات تحصيلي در مطابقت با شرايط کشور 12. الغا، ادغام و تاسيس مراکز تحصيلي و علمي و تطبيق يکسان و بدون انحراف تمام اسناد تقنيني و کنترول از تحقق به موقع آن با ارزيابي اسناد علمي ، کار و فعاليت کند.

در سالهاي گذشته تغييرات قابل ملاحظه اي در ساختار تشکيلاتي و سيستم تحصيلات عالي کشور رو نما شد. تا سال 1373 تمام نهادهاي تعليمات تخنيکي-مسلکي و حرفوي تحت اداره ي وزارت تحصيلات عالي و مسلکي فعاليت داشتند. در سال 1373 (هـ.ش) به اساس هدايت حکومت به موجب پروتوکول رسمي بين وزارت تحصيلات عالي و مسلکي و وزارت معارف تبادله ها و تغييرات ذيل به عمل آمد:

· ادغام 42 مؤسسه ي تخنيکي ـ مسلکي و حرفوي باتمام تشکيلات و دارايي هاي منقول و غيرمنقول آن از چهارچوب وزارت تحصيلات عالي و مسلکي به تشکيلات وزارت معارف،

· ادغام تمام پيداگوژي هاي افغانستان که داراي نظام درسي ليسانس بودند با تمام تشکيلات ، پرسونل ، دارائي منقول و غير منقول از چهارچوب وزارت معارف به وزارت تحصيلات عالي ،

· تغيير نام وزارت تحصيلات عالي و مسلکي به ( وزارت تحصيلات عالي)،

· بر اساس برنامه هاي وزارت تحصيلات عالي و يا هم به اساس علاقمندي هاي محلي ، گسترش نهادهاي تحصيلي ادامه يافت طوريکه بعد از پولي تخنيک کابل، پوهنتون هاي ديگر نيز درمرکز و ولايات ظهورنمود،

· انستيتوت طب کابل که تازماني بحيث يکي از پوهنحي ها در تشکيل پوهنتون کابل بود، در سال 1363 به نام انستيتوت دولتي طب کابل مسمي و در سال 1383 به نام پوهنتون طبي کابل عرض اندام نمود،

· براي بلند بردن ظرفيت تربيه ي معلمان و رفع نيازمنديهاي معارف افغانستان ، انستيتوت پيداگوژي کابل در سال 1382 بنام پوهنتون تعليم و تربيه ي کابل ارتقاء داده شد.

و تغييرات مهمي در نصاب تعليمي پوهنتون وارد شد. به همين ترتيب پولي تخنيک کابل نيز در سال 1383 رسماً تحت نام پوهنتون پولي تخنيک کابل عرض وجود نمود.

همچنين وزارت تحصيلات عالي در راستاي پلان استراتيژيک خويش برنامه هايي را در دست دارد که عناصر اصلي آن عبارتند از بهبود دسترسي به تحصيلات عالي و افزايش کيفيت آن – افزايش تقريبي محصلان در سيستم تحصيلات عالي به دو برابر ، به عبارت ديگر تعداد محصلان تا سال 2014 از 67 هزار به يک صد و پانزده هزار نفر افزايش خواهد يافت. در عين حال بهبود کيفيت تحصيلات عالي يکي از اهداف اساسي تلقي شده و از همين رو در اين پلان ، ارائه ي آموزش به بيشتر از 1000 نفر از کادر علمي و حمايت مالي از محصلان براي ادامه ي تحصيل در مقاطع ماستري و دکتري، براي رسيدن به اين هدف در نظر گرفته شده است. علاوه بر آن، تعداد يک هزار و هشت صد نفر استاد جديد در سکتور تحصيلات عالي جذب خواهند گرديد تا از اين طريق تناسب 25 نفري بين استادان و محصلان تامين گردد. استخدام هشت صد کارمند ديگر و انجام تعهد نسبت به تقويت و تجديد تسهيلات تحصيلات عالي در سطح معيارهاي جهاني، گرچه کار سختي به نظر ميرسد ولي دور از دسترس نمي باشد. وزارت تحصيلات عالي خود را مکلف به تقويت کيفيت تحصيلات عالي مي داند زيرا اين امر کليد انکشاف ملي و رفاه شهروندان افغانستان به شمار مي آيد. اهداف و ديدگاه تحصيلات عالي به گونه اي تنظيم شده است که بتواند اين سکتور را از وضعيت نامساعد فعلي آن خارج ساخته و آن را به يک سيستم با کيفيت عالي تبديل نمايد. به عبارت ديگر ايجاد يک سيستم تحصيلات عالي که توان ارائه ي فارغ التحصيلان آموزش يافته و مجهز به دانش و خلاقيت هاي لازم ، براي انکشاف ملي و رفاه افغانستان را داشته باشد . از اين رو ، اين پلان استراتيژيک محصول مشوره ها و همفکري هاي واقعي در زمينه ي اهداف آن در بين مراجع ذيربط مي باشد، و با آنکه تا حدي اين پلان يک پلان بلند پروازانه به نظر ميرسد ولي براي انتقال سيستم تحصيلات عالي به يک سيستم باکيفيت عالي که بتواند نيازهاي انکشافي افغانستان را برآورده سازد و زمينه ي اشتراک موثر در دانش اقتصادي را فراهم سازد که کشورهاي جهان را به سرمنزل رشد و شکوفايي هدايت نموده است، يک امر الزامي به شمار مي آيد. بنابراين ، وزارت تحصيلات عالي خود را متعهد به تطبيق موثر پلان استراتيژيک تحصيلات عالي ملي و تحقق ديدگاه آن ميداند. دو برنامه ي اصلي در پلان استراتيژيک به عنوان بدنه ي اصلي تدوين گرديده است که ذيلاً به آنها اشاره مي گردد. لازم به ذکر است که هريک از برنامه هاي اصلي داراي برنامه هاي فرعي نيز مي باشد که به تفصيل در گزارشهاي وزارت تحصيلات عالي منتشر گرديده است.

برنامه ي اول: تعليم و آموزش فارغ التحصيلان ورزيده در راستاي تامين نيازهاي انکشاف اجتماعي - اقتصادي افغانستان ، ارتقاي سطح تدريس ، تحقيق ، يادگيري و تشويق خدمات رساني به مردم افغانستان.

برنامه ي دوم : رهبري و اداره ي يک سيستم منسجم و هماهنگ تحصيلات عالي به شمول پوهنتون ها ، انستيتوت ها ، کالج ها به منظور ارائه ي تحصيلات عالي با کيفيت احصائيه ي بورسهاي دورۀ ماستري و دوکتورا در نهادهاي تحصيلات عالي

انکشافات وزارت تحصيلات عالي طي هشت سال گذشته در ابعاد انکشاف زير بنائي، ارتقاي کيفيت و نظام سازي در خور توجه است. اين وزارت زمينه هاي قانوني و معياري مناسبي را براي تحصيلات عالي کشور تدوين و نافذ نمود. عمده ترين انکشافات مذکور عبارتند از :

هدف وزارت تحصيلات عالي :

اهداف استراتيژي اين وزارت را همانا تربيه کادر ها و افراد متخصص در تمام عرصه ها و بخش هاي اختصاصي براي سکتور دولت و بازار آزاد تشکيل ميدهد ، که به سويه هاي ليسانس و ماستر تقديم جامعه ميشوند.

به اساس معيار ها واولويت هاي استراتيژي انکشاف ملي افغانستان، اين وزارت متعهد به افزايش تعداد محصلان شامل در پوهنتون ها الي 10000تن در سال که از جمله %25 آن را طبقه اناث تشکيل ميدهد ، مي باشد

عمده ترين رهنمود وزارت تحصيلات عالي درعرصه هاي مختلف اداري واکادميکي اسناد ذيل بوده است:

– استراتيژي انکشاف مـــــــــــــــــــلي ا فغانستان

– پلان استراتيژي ملي تحصــــــــــــــــيلات عالي

– استراتيژي مبارزه علـــــــــــــــــــــيه فساد اداري

– فرمان مقام رياست جمهوري اسلامي افغانستان درمورد توشيح بودجه ملي سال مالي 1390 هجري شمسي.

از آنجمله پلان استراتيژي ملي تحصيلات عالي (1393-1389) تدوين و طي سال 1388 آن را با نهاد ها و مؤسسات بين المللي معرفي نمود که يکي از ديدگاه هاي مهم وزارت تحصيلات عالي در آن چنين انعکاس يافته است: " ايجاد يک سيستم تحصيلات عالي دولتي و خصوصي با کيفيت عالي که جوابگوي نياز هاي رشد و انکشاف افغانستان باشد، منتج به بهبود رفاه عامه گرديده، به ارزش هاي ملي پابند بوده ، مجهز به دانش پيشرفته علمي و اداري مديريت عالي بوده و در سطح بين المللي اعتبار و جايگاه برجسته باشد".

- دست آورد هاي عمده درسال 1390:

بخش اکادميک :

§ تکميل طرح تضمين کيفيت واعتبار دهي وتصويب آن توسط ورکشاپ ملي

§ تکميل برنامه سيستم مديريت معلومات تحصيلات عالي ( HEMIS) وتطبيق آن درچهار پوهنتون مرکز

§ ايجاد کميته هاي تضمين کيفيت درسيزده پوهنتون کشور

§ ايجاد کميته هاي تجديد وانکشاف کريکولم دردوازده پوهنتون کشور

§ ايجاد کميته ملي تضمــــــــــــــين کيفيت

§ ايجاد کميته ملي نياز سنجي وتجديد کريکولم

§ انکشاف برنامه اولويت ملي زير نام "گسترش فرصت هاي تحصيلي درحلقه انکشاف نيروي بشري"

§ اعزام 268 تن اعضاي کادرعلمي براي تحصيلات فوق ليسانس بخارج کشور

§ اعزام درحدود200 تن اعضاي کادرعلمي براي فيلوشيپ ها وهمايش هاي علمي بخارج ازکشور

§ ايجاد مراکز خدمات محصلان دردوازده پوهنتون کشور

§ انکشاف اداره کانکور دررياست امتحانات

§ اعزام 335 تن کانديدان طبق اصول ازبودجه دولتي به پوهنتون هاي معتبر هند وترکيه

§ تهيه تجهيزات براي پوهنحي شرعيات پوهنتون کابل و شفاخانه ميوند

§ اعزام يک تعداد محصلان به بورسيه هاي هند و پوهنتون بوخم جرمني

· تجديد و تصويب قانون، مقررات و لوايح جديد

· تجديد و انکشاف سيستم کانکور

· تدوين معيارهاي تحصيلات عالي

· تدوين برنامه ي تضمين کيفيت تحصيلات عالي

· ايجاد وتوسعه توأميت هاي جديد با پوهنتون هاي خارج کشور.

· تلاش براي کسب بيشتر بورسيه هاي تحصيلي.

· تجديد و بازنگري کريکولم هاي درسي

· آماده گي براي اخذ کانکور پذيرش درپوهنتون ها ومؤسسات تحصيلات عالي ونيمه عالي.

· انکشاف وتوسعه برنامه هاي ماستري ودکتورا.

· تحقق مرحله دوم پلان استراتيژيک ملي تحصيلات عالي (1389- 1393 ) وجلب همکاري دونرها.

· تقويه کتابخانه ها وتکثير نشرات علمي ومجله ها.

· ترتيب وتطبيق پلان تحقيقات علمي درمؤسسات تحصيلي.

· تعميم وتوسعه بيشتر انترنت و تکنالوژي معلوماتي در مرکزوزارت وواحد هاي دومي.

يجاد ديپارتمنت ها و پوهنحي هاي جديد روزانه و برنامه هاي شبانه در پوهنتون هاي مرکز و مؤسسات تحصيلات عالي ولايات.

· کار بالاي طرح ايجاد ظرفيت هاي جذب در نهاد هاي تحصيلي.

· بررسي ونظارت ازفعاليت مؤسسات تحصيلات عالي دولتي وخصوصي.

· آغازتطبيق ميکانيزم تضمين کيفيت واعتباردهي تحصيلات عالي.

· تطبيق سيستم اداري معلوماتي تحصيلات عالي (HEMIS)دروزارت وتوسعه آن به ساير پوهنتونهاي مرکز و ولايات.

ب: بخش مالي و اداري

· تحقـــق بودجــه عــــادي وانکشافي دربرنامه واحد تدارکاتي ونظارت ازبودجه ي غيراختياري وزارت.

· جلب کمک هاي ديگر درپروژه هاي انکشافي.

· ادامه برنامه ي اصلاحات اداري وريفورم تشکيلاتي، تطبيق عملي برنامه اصلاحات اداري پوهنتون ها ونهاد هاي تحصيلي.

· تطبيق لايحه وظايف ادارات وارتقاي ظرفيت کارمندان.

· تعميل، تطبيق وتحقق مصوبات شوراي وزيران، فرامين واحکام مقامات دولت جمهوري اسلامي افغانستان.

· نظارت ورسيده گي به اجراات پوهنتون هاي مرکز وولايات ازطريق سفرهاي رسمي هيات رهبري وزارت تجصيلات عالي.

· ايجاد رياست هاي جديد دروزارت تحصيلات عالي به منظور توسعه ساحات علمي واکادميکي واداري.

· تاسيس (11 ) ديپارتمنت جديد

· تاسيس (20) پوهنحي جديد

· تاسيس (1) پوهنتون در ولايت کنرها

· تاسيس (1) پوهنتون درولايت لغمان

ب : در بخش نظام سازي:

· معقول سازي اجراات اداري در وزارت تحصيلات عالي

· نهايي نمودن طرح تشکيل اداري در وزارت تحصيلات عالي

· تاسيس رياست امتحانات

· تطبيق سيستم اصلاحات اداري وخدمات ملکي

· ايجاد 52 مؤسسه تحصيلات عالي خصوصي درچوکات رياست مؤسسات خصوصي دروزارت تحصيلات عالي

· تاسيس رياست مؤسسات تحصيلات عالي خصوصي

· تجديد برنامه ي استراتيژيک ملي وزارت تحصيلات عالي

· تهيه ي سيستم معلوماتي اداري تحصيلات عالي (HEMIS)

ج: در بخش زيربناي فيزيکي :

وزارت تحصيلات عالي وظايف طرح وترتيب پلان وپروگرام هاي تحصيلي مؤسسات تحصيلات عالي واختصاصي، تاسيس واداره مؤسسات تحصيلات عالي ، دولتي واختصاصي، انکشاف سيستم تحصيلات عالي واختصاصي به مقصد رفع کامل نيازمنديهاي کشور، صدوراجازه نامه تاسيس مؤسسات تحصيلات عالي خصوصي را به عهده دارد.

بودجه وزارت تحصيلات عالي درسال جاري (1.876.263.000) افغاني بوده وتشکيل منظورشده عادي آن 7100 نفر مي باشد اين وزارت در راستاي تحقق اهداف و پاليسي هاي دولت جمهوري اسلامي افغانستان درطول سال روان فعاليتهاي آتي را برنامه ريزي واجرا نموده که به دستآورد هاي عمده ذيل نايل گرديده است.

فعاليت هاي برنامه ريزي شده و اجراات :

- جذب بيشتر بورسيه هاي تحصيلي؛

- اخذ کانکورپذيرش درپوهنتون هاومؤسسات تحصيلات عالي دولتي وخصوصي؛

- انکشاف وتوسعه برنامه هاي ماستري ودکتورا، ترتيب پلان تحقيقات علمي، کتابخانه ها ونشرات علمي؛

- تحقق پلان استراتيژيک ملي تحصيلات عالي (1389- 1393) وجلب همکاري دونرها؛

- تعميم وتوسعه بيشترانترنت وتکنالوژي معلوماتي درمرکزوزارت وواحد هاي دومي؛

- تدوين لوايح ومقرره هاي اکادميک وتنظيم آن به مقرره هاي تقنيني؛

- تطبيق سيستم اداري معلوماتي تحصيلات عالي ( EMIS) دروزارت وتوسعه آن به چهارپوهنتون مرکز؛

- ادامه برنامه اصلاحات اداري وريفورم تشکيلاتي دروزارت و پوهنتونهاونهاد هاي تحصيلي؛

- نظارت ورسيدگي به اجراأت پوهنتون هاي مرکز وولايات ازطريق سفرهاي رسمي هيأت رهبري وزارت تحصيلات عالي؛

- ايجاد رياست واداره هاي جديد دروزارت تحصيلات عالي به منظورتوسعه ساحات علمي واکادميک واداري؛

- ارتقاي ظرفيت درپوهنتونها ازطريق توسعه تکنالوژي معلوماتي- ستاژهاي علمي، کنفرانس ها به کشورهاي مختلف جهان؛

- برگزاري دوسيمينارتحت عنوان (آگاهي ازقانون)؛

- برگزاري سيمينار پلان استراتيژيک پوهنتون ها؛

عمده ترين دستآورد هاي وزارت تحصيلات عالي درسال 1390:

1 - جذب 16687 دختر درنهاد هاي تحصيلي عالي ونيمه عالي ، جذب 53313 پسرتحصيلي عالي ونيمه عالي.

2- ايجاد 6 ديپارتمنت جديد درنهاد هاي تحصيلي هرات ، غزني، قندهاردررشته هاي پشتو، رياضي، تربيت بدني بلوچي ، خطاطي وپشتو.

تدوين وتصويب طرح اعزام 411 تن جوانان ازبودجه دولتي به پوهنتون هاي معتبر هند وترکيه

3- اعزام 335 تن ازجوانان سراسرکشور ازبودجه پنج ميليوني دولت به کشورهاي ترکيه وهندوستان .

4- ايجاد 22رشته براي برنامه هاي شبانه درنهاد هاي تحصيلي پروان، ننگرهار، بدخشان، بلخ، خوست وباميان .

5- اعزام 268 تن اعضاي کادرعلمي براي تحصيلات فوق ليسانس بخارج کشور

6- اعزام درحدود200 تن اعضاي کادرعلمي براي فيلوشيپ ها وهمايش هاي علمي بخارج ازکشور

7- ارزيابي620اثر تحصيلي فارغ التحصيلان پوهنتون هاي خارج ازکشور.

8- اخذ امتحانات کانکور13000 تن به بورس هاي کشورهاي خارجي، 7000 تن به کانکورپوهنحي هاي شبانه پوهنتون کابل وسه پوهنحي شبانه درپوهنتون تعليم وتربيه کابل واخذ امتحان 15000 تن به برنامه هاي شبانه ولايات.

9-آماده گي تخنيکي واداري بــراي حدود 160000داوطلبان فارغان صنوف 12 ليسه هاي مرکز وولايات کشورجهت امتحان کانکورعمومي، متفرقه، تعليمات تخنيکي ومسلکي ومدارس ديني در37 حوزه ازسراسري کشور.

10- عودت 220تن استادان وورود ايشان درعرصه تدريس وتحقيق .

11-اعزام 1500 تن استادان وجوانان افغان به دوره هاي ليسانس، ماستري ودکتورا وبه دوره هاي آموزشي کوتاه مدت به خارج ازکشور.

12-توسعه شبکه انترنت در18 پوهنتون که کاربالاي 6پوهنتون ولايات جريان دارد.

14-تطبيق پروژه سيستم کمپيوتري اداره معلومات تحصيلات عالي افغانستان HEMIS.

15-ايجاد شبکه فايبر نوري براي پوهنتون ها .

16-توزيع 200000فورم ثبت نام داوطلبان امتحانات کانکوردرمرکز وولايات کشوربراي داوطلبان امتحان کانکور.

17-توزيع 3000 ديپلوم وسرتيفکيت واجراي تبديلي 1030محصل ازيک پوهنحي به پوهنحي ديگر.

18- اجراي 1550 منفکي براي محصلان نهاد هاي تحصيلي.

19- معرفي 2012 نفر از16 ولايات نامن وکم رشد يافته به اسا س مصوبه شوراي محترم وزيران.

20- معرفي 216 تن ازداوطلبان بي نتيجه به نهاد هاي تحصيلي به اساس فيصله شوراي محترم عالي وزارت تحصيلات عالي که بلندتراز300 نمره داشتند.

21- اخذ20000 عرايض وبعداز تحليل همه جانبه معرفي 8806 نفر به موسسات تحصيلات عالي ونيمه عالي .

22- اخذامتحانات برنامه هاي شبانه ازولايات، کابل ، کندهار، بلخ ، بغلان ، خوست ، پروان ، کاپيسا، کندز وباميان و اعلان نتايج آن .

23-چاپ فورم هاي ثبت نام متفرقه ، عمومي ، علوم ديني و رهنمودبراي 200000داوطلبان امتحان کانکور واستعمال نمبرمخصوص ومهر بالاي هر ورق جهت جلوگيري ازسؤ استفاده .

24-تصحيح 17000 سوال بداخل بانگ سوالات علاوتأ ساختن (3000) سوالات جديد به لسان دري وپشتو .

25-اخذامتحان 5000نفر داوطلبان امتحان کانکوراکادمي ملي نظامي بعدازارزيابي نتيجه آن را به قومانداني عمومي اکادمي ملي نظامي تسليم داده شد.

26-تبديلي 1030 نفر محصلان ازيک مؤسسه تحصيلي به مؤسسه تحصيلي ديگر.

27- منفکي 2489 نفر محصلان نظر به درخواست شان از مؤسسات تحصيلي.

28معرفي نمودن 255 تن فارغان جهت سپري نمودن دوره استاژ و پراکتيک .

29-معرفي نمودن 66 تن جهت ادامه تحصيل.

30-اصــــــــــــلاح نام 246تن از محصلان.

31- طي مراحل 1977 قطعه ديپلوم انگليسي وبه تعداد 951قطعه ديپلوم دري وپشتوبراي فارغان مؤسسات تحصيلي مرکز و ولايات .

32- ثبت مونوگراف هاي فارغان پوهنتونها به تعداد(1491)قطــــعه.

33-طي مراحل اداري 2100 ترانسکرپت .

34- تحويلي پانزده ميليون افغاني جمع آوري شده ازدرک توزيع فورم هاي ثبت نام امتحانات داخل خدمت، شبانه،عمومي، متفرقه، تعليمات تخنيکي ومسلکي ومدارس ديني ولايات ومرکز به واردات دولت.

35 - بازنگري تشکيل 26 باب پوهنتون ومؤسسه تحصيلات عالي.

36- ازدياد حوزه هاي امتحان کانکور از30 حوزه به 37 حوزه در سراسر کشور.

37- استادان اناث درمؤسسات تحصيلات عالي خصوصي 7.3 فيصد، استادان اناث درمؤسسات تحصيلات عالي دولتي 15.6فيصد ، محصلان تحصيلات عالي خصوصي 15فيصد، محصلان اناث تحصيلات عالي دولتي 30 فيصد.

38- صدور جواز فعاليت به 15 مؤسسات تحصيلات عالي خصوصي.

39- به تعداد 37752 تن محصلان اناث وذکور درليليه هاي نهاد تحصيلي کشور.

40- به تعداد 20943 تن محصلان اناث وذکور شامل بدل اعاشه واباته ميباشند.

41- (اعمار پوهنتون باميان): تعمير اداري پوهنتون باميان به ارزش مبلغ (11012739) افغاني

42-(اعمار پوهنتون جوزجان): تعمير تدريسي ، تعمير ليليه ، دوبلاک تشنابهاي محلي وحفر يک حلقه چاه عميق به ارزش مبلغ (46093198) افغاني .

43 - (برنامه تقويت تحصيلات عالي):

44- پارتنرشيپ تکــــــــــميل گرديده که قرار ذيل مي باشد :

45- ديپارتمنت انگليسي پوهنتون ننگرهار با پوهنتون سندياکو .

46- ديپارتمنت کمپيوترساينس پوهنتون هرات با پوهنتون برلين TU Berlin

47- پارتنر شيپ پوهنتون بوخم با پوهنتون هاي کابل، بلخ، ننگرهار و هرات. و برعلاوه پروژه هاي ذيل نيز تکميل گرديده :

48- اجناس لابراتوار پوهنتون کابل از کمپني مايکرولب .۲-سامان الات اي تي.۳-قرارداد نيتورکينگ.۴-بازسازي اتاق هاي لابراتوار پوليتخنيک ۱۱صنفي.۵-سامان الات براي ساختمانهاي صنعتي و معدني پولتخنيک.۶-ترميم و تحکيم ابرساني پوليتخنيک.۷-چاي عميق پوليتخنيک.۸-اعمار ساختمان انجنيري ننگرهار. ۹-کتابخانه پوهنتون بلخ که ارزش آن در حدود (2000000) دالر امريکايي مي باشد.

49- (تجهيزات براي وزارت تحصيلات عالي): تهيه تجهيزات جراحي براي وارد شفاخانه ميوند به ارزش مبلغ (9461400) افغاني.

50-(اعمار انستيوت تحصيلات عالي بدخشان):تعمير تدريسي ، ليليه ، دوبلاک تشنابهاي محلي وحفر يک حلقه چاه عميق به ارزش مبلغ (43026773) افغاني

51-(بازسازي وتجهيز فاکولته شرعيات پوهنتون کابل): تهيه تجهيزات IT وموبل فرنيچر به ارزش مبلغ (4605100) افغاني

52-(اغاز کار مقدماتي پوهنتون ها): سيستم کاناليزاسيون پوهنتون تعليم و تربيه کابل به ارزش مبلغ (1266300) افغاني

53-(ترميم اساسي بخش داخله شفاخانه علي آباد): اعمار وبازسازي ديوار احاطه وحفرچاه عميق به ارزش مبلغ (9054495) افغاني

54-(اعمار پوهنتون غزني): تعمير تدريسي وليليه به ارزش مبلغ (61544678) افغاني

55-(اعمار پوهنتونها وموسسات تحصيلات عالي): تکميل ديزاين تعمير يکصد اتاقه پوهنتون تعليم و تربيه کابل به ارزش مبلغ (4410806) افغاني

56-(برنامه هاي ماستري ودوکتورا): اعزام 30 تن محصل به پوهنتون بوخم جرمني جهت پيشبرد تحصيلات دوره ماستري به ارزش مبلغ (650000) يورو.

57- تدوين وتصويب طرح اعزام 411 تن جوانان ازبودجه دولتي به پوهنتون هاي معتبر هند وترکيه

پوهنتون ها ومؤسسات تحصيلات عالي دولتي کشور :

1- پوهنتون کابل

2- پوهنتون طبي کابل

3- پوهنتون پولي تخنيک کابل

4- پوهنتون تعليم وتربيه کابل

5- پوهنتون هرات

6- پوهنتون بلخ

7- پوهنتون خوست

8- پوهنتون البيروني

9- پوهنتون ننگرهار

10- پوهنتون لغمان

11- پوهنتون باميان

12- پوهنتون پکتيا

13- پوهنتون کنر

14- پوهنتون کندهار

15- پوهنتون تخار

16- پوهنتون جوزجان

17- مؤسسه تحصيلات عالي بدخشان

18- مؤسسه تحصيلات عالي کندز

19- مؤسسه تحصيلات عالي پروان

20- مؤسسه تحصيلات عالي غزني

21- مؤسسه تحصيلات عالي فارياب

22- مؤسسه تحصيلات عالي هلمند

23- مؤسسه تحصيلات عالي سمنگان

24- مؤسسه تحصيلات عالي بغلان

25- مؤسسه تحصيلات عالي پنجشير

26- مؤسسه تحصيلات عالي بادغيس

فليال هاي جديد پوهنتون ها که درسال 1391 فعاليت را آغاز مينمايد.

مؤسسه تحصيلات عالي ارزگان مربوط پوهنتون کندهار

مؤسسه تحصيلات عالي غور مربوط پوهنتون هرات

مؤسسه تحصيلات عالي فراه مربوط پوهنتون هرات

مؤسسه تحصيلات عالي سرپل مربوط پوهنتون جوزجان

مؤسسه تحصيلات عالي پکتيکا مربوط پوهنتون خوست